مراحل انجام روکش دندان
تعداد جلساتی که جهت آماده سازی و تحویل روکش های دندانی نیاز است به نوع روکش بستگی دارد.
مرحله اول:آماده سازی های اولیه
آماده سازی های اولیه که در تمامی انواع مشترک است، شامل آماده سازی دندان می باشد. البته ممکن است دندان نیاز به درمان های دیگر مانند درمان ریشه و ترمیم داشته باشد.
آماده سازی دندان ها پس از انجام درمان های اولیه انجام می شود و شامل تراش سطح جونده و دور تا دور دندان می باشد. میزان تراش دندان ها بسته به نوع روکشی که قرار است بر روی دندان ها قرار گیرد متفاوت خواهد بود.
پس از آماده سازی دندان، قالب گیری از دندان با کمک مواد مخصوص جهت انتقال به لابراتوار انجام می گیرد. علاوه بر قالب گیری از دندان مورد نظر، قالب فک مقابل نیز تهیه می شود. به این دلیل که تکنسین لابراتوار با برقراری رابطه ی فکین با هم، بتواند روکش را با نواحی تماس صحیح با دندان های مقابل بازسازی کند.
مرحله دوم:امتحان کردن زیر ساختار روکش
در این مرحله فریم و یا زیرساختار روکش بر روی دندان امتحان می شود. در روکش های فلزچینی این فریم فلزی است و در روکش های تمام سرامیکی، یکی از انواع سرامیک است. در این مرحله رنگ روکش نهایی با نظر خود فرد انتخاب شده و مجددا کار به لابراتوار ارسال می شود.
مرحله سوم: اضافه شدن لایه سرامیکی,
لایه ی سرامیکی در این مرحله بر روی فریم اضافه شده و روکش به طور کامل ساخته می شود و از نظر اندازه، فرم، رنگ و نواحی تماس با دندان های مجاور و مقابل بررسی و چک می گردد. پس از اعمال تغییرات احتمالی، مجددا کار جهت گلیز نهایی به لابراتوار فرستاده می شود.
مرحله چهارم: نصب روکش
در آخرین مرحله، روکش جهت گلیز نهایی در کوره قرار می گیرد، و نهایتا روکش با سمان (چسب) موقت و یا دائم بر روی دندان ها چسبانده می شود. البته در مورد بعضی از روکش های تمام سرامیک که ساختاری یکپارچه دارند (مونولیتیک) و همچنین در روکش های فلزی، مرحله دوم که چک فریم است، حذف می شود.
نحوه تراش دندان برای روکش به چه صورت است؟
قبل از آنکه روکش دندانی توسط لابراتوار ساخته شود نیاز است تا دندان آسیب دیده و تحت درمان آماده شود. آمادگی دندان برای روکش شامل تراش دندان می شود که طی مراحل مشخصی انجام می شود.
مرحله 1: بی حس کردن دندان
قبل از شروع فرآیند، متخصص ترمیمی و زیبایی باید هم دندان و هم بافت لثهای که آن را احاطه کرده، بی حس کند. در صورتی که دندان از قبل تحت درمان ریشه قرار گرفته باشد، نیازی به بی حسی نخواهد بود. با این حال، متخصص ممکن است احساس کند که بیحس کردن لثه اطراف دندان همچنان ضروری است.
مرحله 2: آماده سازی (شکل دادن) دندان
الف) مقدار مشخصی از ساختار دندان باید تراش بخورد
از آنجا که روکشها خودشان ضخامت مشخصی دارند، برای اینکه بتوان آنها را روی دندان قرار داد باید دندان تراش بخورد در غیر این صورت امکان نصب پروتز وجود ندارد. تراش دندان برای روکش باید با دقت و مهارت زیادی انجام شود تا از آسیب به دندانهای مجاور و دندانی که در حال تراش است جلوگیری شود.
متخصص ترمیمی و زیبایی دورتا دور تاج مورد نظر را تراش می دهد. میزان تراش دندان برای روکش دندان ها بین یک و نیم تا دو میلیمتر خواهد بود. این میزان تراش برای نصب روکش های سرامیکی و فلز–سرامیکی است. برای روکش های طلا میزان تراش کمتر است.
ب) تراش دندان برای روکش باید شکل مناسبی به دندان بدهد
علاوه بر کاهش اندازه کلی تاج دندان، دندانپزشک باید آن را طوری تراش دهد که به طور کلی شکل مخروطی داشته باشد. دلیل این شکلدهی آن است که بتوان روکش را به راحتی روی دندان تراش خورده قرار داده و از حفظ و پایداری آن اطمینان حاصل کرد.
(نکته: هیچ روکشی به تنهایی توسط سمان ثابت نمیشود. زیرا هیچ سمانی آنقدر قوی نیست که به تنهایی به ثبات روکش کمک کند. در عوض، شکل دندانی که (روکش) روی آن قرار میگیرد، نقش مهمی در ایجاد ثبات و حفظ نهایی روکش خواهد داشت. بنابراین تراش دندان برای روکش توسط دندانپزشک، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.)
علت درد دندان تراش خورده برای روکش چیست؟
همانطور که میدانید، جهت نصب روکش لازم است دندان تراشیده شده و مدتی به همین حالت باقی بماند تا روکش دندان آماده شود؛ ممکن است بسیاری از بیماران در این مدت دچار دندان درد شده و همین مسئله سبب نگرانی آنها شود. از این رو بهتر است با دلایلی که سبب درد دندان تراش خورده برای روکش میشود آشنا شوید.
هنگامی که دندانپزشک متخصص جهت آمادهسازی دندان برای نصب روکش، اقدام به تراشیدن دندان میکند، لازم است دقت و ظرافت خاصی را در این زمینه به خرج دهد؛ در طول تراشیدن دندان، ضخامت زیادی از مینای دندان برداشته شده و در نتیجه لایه محافظتی از روی عاج دندان برداشته میشود. در واقع با تراشیدن مینای دندان که از عصبهای دندان در برابر محرکهای محیطی حفاظت میکرد، دندان حساس شده و بیمار احساس درد میکند.
طول دوره درمان روکش چه مدت طول می کشد ؟
جدای از درمان های اولیه ی احتمالی مورد نیاز ( جراحی افزایش طول تاج، درمان ریشه، بیلداپ دندان و پست و کور ) جهت آماده شدن دندان برای روکش، حدودا 3 الی 4 هفته برای مراحل ساخت روکش زمان لازم است. این زمان به منظور چک کردن هر مرحله از ساخت روکش در داخل دهان است تا کار نهایی از نظر فرم و رنگ، طبیعی و زیبا و از نظر تطابق با دندان، دقیق و کاملا منطبق بر ساختار دندان زیرین باشد.
به این ترتیب علاوه بر عملکرد و زیبایی مناسب، از ایجاد پوسیدگی ثانویه زیر روکش که از مشکلات شایع روکش های دندان است، جلوگیری بعمل می آید. البته در مورد روکش های تمام سرامیک مونولیتیک و همچنین در روکش های فلزی این مدت زمان کاهش خواهد یافت.
کدام یک از انواع روکش برای دندان شما مناسب تر است ؟
هر کدام از انواع روکش های ذکر شده، محاسن و معایب خود را دارند. انتخاب مناسب از بین روکش های مختلف بستگی به دو فاکتور اساسی دارد. “استحکام” و “زیبایی” دو عاملی هستند که در انتخاب روکش مناسب از اهمیت بسیاری برخوردارند. البته ارزیابی اولویت هر کدام از این دو عامل نسبت به دیگری است که طرح درمان نهایی را مشخص می کند.
به عنوان مثال در دندان های خلفی (عقبی) اولویت با روکش هایی است که از استحکام بالاتری برخوردارند مانند روکش های فلزی و یا فلزسرامیک و یا انواعی از روکش های تمام سرامیک که استحکام بالایی دارند، در صورتی که در دندان های قدامی (جلویی) روکش های زیباتر هستند که ارجحیت دارند مانند روکش های تمام سرامیک.
آیا تمام دندان هایی که درمان ریشه (روت کانال تراپی) می شوند، الزاما نیاز به روکش دارند ؟
متاسفانه این تصور اشتباه وجود دارد که اگر دندانی تحت درمان ریشه قرار گرفت برای جلوگیری از شکست دندان حتما باید روکش روی آن قرار گیرد. در صورتی که بسیاری از اوقات دندان های درمان ریشه شده، بافت دندانی کافی جهت انجام بیلداپ دندانی را دارا هستند.
این برداشت نادرست از آنجا بوجود آمده است که این دندان ها متاسفانه پس از انجام درمان روت کانال، ترمیم می شوند. در صورتی که درمان صحیحی که باید انجام پذیرد تا مانع شکست آن ها و در عین حال حفظ بافت باقیمانده دندانی شود، “بیلداپ” است و نه ترمیم.
بیلداپ دندان ها می تواند با کامپوزیت و یا آمالگام انجام شود و در آن به منظور جلوگیری از شکست، دیواره های ضعیف دندانی پوشش داده می شود. در واقع بیلداپ ها با درنظر گرفتن اصول بیومکانیک جهت مقاومت بافت دندانی بافیمانده در برابر نیروهای فشاری و جانبی وارده بر دندان انجام می شوند. با این که انجام بیلداپ دندانی در یک جلسه طولانی انجام شده و برای دندانپزشک و بیمار خسته کننده است، اما باعث می شود تمامی بافت باقیمانده دندان حفظ و نگهداری شود.
درعین حال برخلاف روکش ها، دید و دسترسی به دندان بیلداپ شده چه از نظر کلینیکی و چه از نظر رادیوگرافی در چکاپ های دوره ای وجود خواهد داشت و در صورت مشاهده کوچکترین مشکلی، می توان آن را تشخیص داده و برطرف نمود. بیلداپ دندانی درمانی است که در صورت انجام با مهارت آن و رعایت فرد می تواند ماندگاری کاملا قابل قبولی داشته باشد.
طول عمر روکش دندان چقدر است؟
به طور کلی طول عمر و دوام روکشها بالای 10 سال است. اما بسته به برخی شرایط این عدد میتواند بیشتر و یا حتی کمتر شود.
چه عواملی موجب شکستن روکش دندان می شوند؟
به طور کلی شکستن روکش دندان دو علت اصلی دارد. علت اول، لابراتواری است. به این صورت که اگر یک سری نکاتِ تخصصی در مراحل ساخت تاج (در لابراتوار) به خوبی رعایت نشود، بعدها باعث پریدگی یا آسیب به تاج میشود.
علت دوم عدم مراقبت درست از جانب بیمار است. چنانچه شخص به نکات و توصیهها توجه نداشته باشد و به عنوان مثال خوراکی یا اشیاء سفت و سخت گاز بزند، ممکن است منجر به شکستن روکش دندان شود.
