روکش دندان چیست
در دندانپزشکی، روکشها آخرین چاره و راهحل برای نجات دندانهای آسیب دیده هستند. آنها در واقع واپسین درمانی هستند که میتوانیم برای حفظ و نگهداری تاج دندانها انجام دهیم. اگر دندانها به قدری آسیب دیده باشند که نتوان با روشهای معمولی ترمیم ،آن ها را احیا کرد، دست روی آخرین گزینه درمانی، یعنی روکش دندان میگذاریم. چیزی که در این صفحه میخوانید توضیحات کاملی درباره این روش ترمیمی است.
عواقب به تعویق انداختن روکش یا درمان های جایگزین آن چیست؟
اگر دندانپزشک به شما توصیه کرده باشد دندان شما روکش شود، ولی از انجام آن خودداری کنید ممکن است با عواقب ناخوشایندی مواجه شوید. برای مثال اگر به شما گفته شده پس از درمان ریشه باید روکش کنید ولی نه به فکر روکش باشید نه روش های جایگزینش، شما درد و حساسیت دندان را تجربه خواهید کرد. احتمالا نمی توانید درست غذا بجوید و باید زمان بیشتری را برای رسیدگی به بهداشت دهان و دندان اختصاص دهید. در نهایت دندان شما ضعیف شده و حتی ممکن است از بین برود.
روکش دندان چیست؟
روکش دندانپزشکی یا (Dental Crown) نوعی پروتز دندانی است که جایگزین تاج دندان واقعی اما آسیب دیده ما میشود. این پروتزها به صورت اختصاصی برای هر شخص طراحی و ساخته میشوند و میتوانند نه تنها از دندان مراقبت کنند بلکه در زیباسازی طرح لبخند نیز موثر هستند.
یک نکته بسیار مهم درباره روکش های دندانی
متاسفانه در میان بسیاری از افراد به اشتباه جا افتاده که بعد از درمان ریشه دندان، حتما تاجِ دندانِ آسیب دیده را باید با روکش ترمیم یا محافظت کرد. اما آنها به این نکته توجه نمیکنند یا اطلاع ندارند که روکش دندان هرچند یک روش ترمیمی قابل قبول و بسیار رایج است، اما یک درمان نسبتا تهاجمی است.
به این معنی که برای نصب هر واحد روکش، دندانپزشک مجبور است مقدار زیادی از نسج دندان (دور تا دور تاج) را حتی اگر سالم باشد، تراش دهد تا بتواند سطح مناسبی برای اتصال روکش ایجاد کند. این درحالی است که هیچ چیزی جای نسج دندان واقعی ما را نمی گیرد و بهتر است تا آنجا که ممکن است آن را حفظ کنیم. و خوشبختانه روش های محافظه کارانه ای مانند بیلداپ دندان، لمینت سرامیکی و کامپوزیت ونیر وجود دارد که در آن بدون آسیب زدن به دندان یا تراشیدن بیش از حد آن، دندان درمان ریشه شده را کاملا بازسازی و احیا می کنند.
به همین دلیل بهتر است قبل از اقدام برای نصب روکش، ابتدا طرح درمان های محافظه کارانه تری در نظر گرفته شود. به عنوان مثال اگر هدف از درمان به جز ترمیم، زیبایی طرح لبخند است، می توان درمان های لمینت سرامیکی، کامپوزیت ونیر و ترمیم های کامپوزیتی را انتخاب کرد. و اگر صرفاً یک ترمیم اساسی و محافظه کارانه مورد نیاز است بیلداپ های دندانی مد نظر قرار گیرد. در صورت از دست رفتن زیاد بافت دندان و عدم امکان بکارگیری هر کدام از این درمان ها، آن گاه روکش کردن دندان انتخابی ناگزیر و نهایی باشد.
بنابراین دقیقا چه زمانی به روکش دندان نیاز داریم؟
با این تفاسیر روکش کردن دندان ها به عنوان آخرین راه حل برای نگهداری دندان هاست یعنی در مواقعی که از هیچ کدام از درمان های محافظه کارانه تر به دلیل از دست رفتن زیاد بافت دندانی نمی توان استفاده کرد. برخی از این موقعیت ها که تنها راه ترمیم دندان روکش است عبارتند از:
شکستگی های وسیع دندانی
زمانی که حجم عمده ای از دندان یا دندان ها در اثر شکستگی های وسیع از دست رفته است، برای بازسازی دندان می توان از روکش استفاده کرد. البته باید دقت شود در بسیاری از موارد شکستگی ها، با کمک ترمیم های کامپوزیتی و یا بیلداپ های کامپوزیتی قابل بازسازی است و نیازی به تراش دندان ها و از بین بردن بافت باقی مانده دندان به منظور قرار دادن روکش نیست.
پوسیدگی های گسترده و عمیق
گاهی در دندان هایی که به دلیل پوسیدگی های بسیار جدی و وسیع، بافت بسیار اندکی از آن ها باقی مانده، انتخابی جز روکش کردن دندان نداریم.البته در بسیاری موارد این دندان ها نیازمند درمان ریشه، پست و کور و جراحی افزایش طول تاج هستند و در مرحله ی آخر برای حفظ دندان، روکش بر روی آن ها قرار داده می شود.
ایمپلنت های دندانی
روکش های ایمپلنت جزئی از درمان های ایمپلنت بوده و چند ماه پس از جراحی ایمپلنت بر روی فیکسچر ایمپلنت قرار داده می شود.
بریج های دندانی
زمانی که فرد یک دندان و یا چند دندان را از دست داده و به هر دلیل قادر به استفاده از ایمپلنت نیست، و در عین حال دندان های دو طرف ناحیه بی دندانی دچار آسیب و تخریب هستند ( وجود پوسیدگی ها و یا پرکردگی های قدیمی) می توان از بریج های دندانی استفاده کرد.
بریج های دندانی در واقع روکش های به هم پیوسته هستند که با اتصال دندان های دو طرف ناحیه بی دندانی، فضای بی دندانی را پر می کنند.
