لمینت دندان (Dental laminate) که گاهی به آن ونیر (Veneer) نیز گفته می شود، روکش نازکی است که همرنگ دندان، و جهت بهبود زیبایی لبخند و ظاهر کلی فرد طراحی شده است. وقتی قطعات کوچک لمینت روی دندان ها قرار می‌گیرند، باعث تغییر رنگ، شکل، اندازه یا طول دندان‌ها به وضعیت دلخواه فرد می شوند. لمینت‌ها بجز مزایای زیبایی شناختی، مزایای دیگری نیز دارند از جمله اینکه در مقایسه با مینای دندان، مقاومت و قدرت دندان ها را افزایش می دهند و با پوشاندن ناهمترازی و سایر عیوب دندان، ردیف دندانها را مرتب و یکنواخت نشان می دهند.

لمینت ها در اصل دسته ای از ونیرهای دندانی هستند. خود ونیر نیز لایه یا پوششی همرنگ دندان است که به سطح دندان متصل می شوند. ونیرها دو دسته اند دسته اول همین لمینتهایی هستند که در این صفحه درباره آن ها نوشته ایم و دسته دیگر نیز ونیر کامپوزیت ها هستند.

.     

چه افرادی نمی توانند دندان های خود را لمینت کنند؟

لمینت دندان برای افراد زیر مناسب نیست و توصیه نمی‌شود:

• افرادی که دندان‌های آنها به دلیل پوسیدگی یا بیماری لثه فعال ناسالم است.
• افرادی که دندان آنها در نتیجه پوسیدگی، شکستگی، پر کردن (در دندان‌های بزرگ) ضعیف شده است.
• کسانی که روی سطح دندان خود مینای کافی ندارند.
• افرادی که دچار دندان قروچه هستند و دندان‌های خود را به هم می سایند. زیرا این عادت می تواند باعث ترک خوردن یا شکستن روکش ها شود.
• اصلاح طرح لبخند: همان طور که می دانید داشتن لبخندی زیبا یکی از معیار های زیبایی می باشد. لمینت دندان با پوششی که بر روی دندان های زرد شده ایجاد می کند می تواند طرح لبخند شما را زیباتر کرده و اعتماد به نفس شما را افزایش دهد.
• کم تهاجمی بودن لمینت: معمولا برای نصب لمینت های دندانی باید مقداری از تاج دندان تراش داده شود اما میزان این تراش نسبت به روش های مشابه کمتر می باشد و آسیب چندانی به دندان ها وارد نمی شود.
• مقاومت بالا در برابر تغییر رنگ: یکی از مزایا لمینت دندان مقاومت بالا در برابر زرد شدن و تغییر رنگ می باشد. در صورتی که نکات بهداشتی را رعایت کرده و به رژیم غذایی خود توجه ویژه ای داشته باشید می توانید به مدت زیادی از درخشندگی لمینت ها برخوردار شوید.
• طبیعی بودن ظاهر لمینت: با توجه به این که لمینت دندان ها در رنگ های مختلف موجود می باشند می توان نزدیک ترین رنگ که به رنگ دندان های طبیعی نزدیک باشد را انتخاب کرد.
• دوام بالا
• طول درمان کوتاه

بلیچینگ دندان یا اصلاح لبخند به شما کمک می نماید دندان های زیباتری داشته باشید و لبخندی زیبا را به دیگران هدیه نمایید. بلیچینگ دندان روشی برای سفید کردن دندان ها می­باشد که در مطب توسط پزشک یا در خانه توسط خود فرد انجام می­شود. سفیدی دندان ها موجب افزایش اعتماد به نفس در افراد می­شود و از آنجایی سفیدی دندان­ها نقش زیادی در زیبایی صورت دارد، بلیچینگ دندان طرفداران زیادی دارد. دندان دارای دو بخش مینا و عاج می­باشد.

مینای دندان روی قسمت عاج قرار گرفته و موجب سفیدی و شفافیت دندان می­شود. با گذشت زمان ضخامت مینای دندان کم شده و باعث می­شود تا رنگ عاج نمایان تر شود. عوامل مختلفی باعث می­شوند تا رنگ دندان ها سریع­تر زرد شود از جمله: سیگار کشیدن، عادات بد غذایی، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، مصرف بیش از حد نوشیدنی های قندی. حتی ممکن است افرادی که مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده می­کنند، باز هم در اثر عوامل محیطی و مواد غذایی خاصی دچار زردی دندان بشوند و برای رفع این مشکل به پزشک مراجعه کنند. بلیچینگ دندان را میتوان به عنوان یکی از روش های اصلاح طرح لبخند محسوب کرد.

در روش بیلیچینگ کردن دندان به ساختار دندان چیزی اضافه نمی گردد و مانند وایتکس عمل می کند که به آن سفید کردن شیمیایی می گویند. این روش هم در منزل و هم در مطب دندانپزشک انجام می گیرد ولی در مطب با غلظت بالاتری صورت می گیرد این روش طی 3 الی 4 جلسه صورت می گیرد و بعد از یک هفته نتیجه آن نمایان می شود

چه زمان دندان های ما به بلیچینگ نیاز دارند؟

1) زرد و قهوه ایی شدن دندان ها به مرور زمان

2) زردی دندان بر اثر نوشیدنی هایی مانند نوشابه گاز دار، کافئین و چایی غلیظ

3) عادت غذایی فرد که باعث زرد شدن دندان های فرد شده اند

4) زرد شدن دندان بر اثر دخانیات از جمله سیگار و قلیان

مراقبت های بعد از بیلیچینگ دندان

1) در ساعات اولیه بعد از بیلیچینگ فرد باید لثه خود را با آب گرم تمیز نماید و برای جلوگیری از التهاب لثه خود را باید ماساژ دهد.

2) از خوردن غذا ها و مواد غذایی حاوی رنگدانه ها تا 24 ساعت اولیه خودداری نمایید و برای داشتن دندان های سفید اگر این مواد به دندان های شما برخورد نمود بهتر از به شستشوی سریع دندان ها اقدام نمایید.

3) خوردن نوشیدنی هایی مثل چایی پررنگ، قهوه و نوشابه خودداری نمایید.

4) از غذاهای سرد و اسیدی خودداری نمایید.

5) بهداشت دهان و دندان خود را حفظ نمایید و تمام اصول بهداشتی را رعایت نمایید.

6) از مواد دخانیات و کشیدن سیگار و قلیان جلوگیری نمایید.

7) در چند روز اول از خمیردندان ضد حساسیت استفاده نمایید تا دندان های شما کمتر دچار حساسیت شود و در بروز حساسیت هیچ نگران نباشید برطرف می گردد.

8) دندان ها را روزی دو بار بشویید.

از عواملی که در زیبایی، ماندگاری و عملکرد بهتر دندان پروتز متحرک تاثیر گذار می باشد، مراقبت ویژه از پروتزهای متحرک است. این مراقبت ها باعث می شود از زردی و کدر شدن آنها جلوگیری شود و آسیبی به آنها وارد نشود. مواردی مانند ترک برداشتن و شکنندگی نیز اتفاق نمی افتد. مراقبت هایی مانند :

• مسواک زدن و شستشوی کامل پروتز متحرک در طول روز برای دو مرتبه.
• در چند روز اول موقع خواب دندان مصنوعی را از دهان خارج کنید تا موجب حساسیت نشود.
• شستشوی پروتز دندانی نیاز به مسواک مخصوص به خود را دارد.
• بهداشت لثه، دهان و قسمت های دیگر دهان را نیز رعایت کنید.
• دندان زمانی که از دهان خارج می شود حتما باید درون آب نمک قرار بگیرد.
• شوینده ها و ضد عفونی کننده های مخصوصی برای پروتز های دندانی وجود دارد که باید هفته ای یک یا دو مرتبه از آنها استفاده کنید.

مشکل پروتزهای متحرک

می توان گفت که هیچ گونه عارضه خطرناک در استفاده از پروتز های دندانی وجود ندارد، اما برخی مشکلات کوتاه مدت برای افراد در اوایل استفاده از پروتز بوجود می آید. از جمله :

• احساس ناخوشایند نسبت به وجود جسم خارجی در دهان و مشکل در عادت کردن به آن.
• ایجاد مشکلات در صحبت و همچنین احساس چشایی بخاطر نحوه قرار گیری پروتز در دهان و پوششی که ایجاد می کند.
• ایجاد مشکلات دهان و دندان از جمله عفونت های سطحی بخاطر عدم رعایت بهداشت پروتز متحرک.

در دراز مدت لثه تغییر فرم می دهد و امکان شل شدن دندان متحرک وجود دارد. بنابراین نیاز است که مراجعات بعدی به متخصص صورت بگیرد و برای تعویض آن اقدام کنید.

پروتز متحرک

  اصطلاح پروتز دندان به معنی دندان مصنوعی و یا تعویض دندان ها می باشد که در انواع مختلفی به بازار عرضه می شوند. مهم ترین دسته بندی که برای انواع پروتزها در نظر می گیرند پروتز های ثابت و متحرک می باشد که در این مطلب سعی داریم به سوال پروتز متحرک چیست پاسخ دهیم. در پاسخ به سوال پروتز متحرک چیست می توان گفت: پروتز هایی که به راحتی می توان آن ها را در دهان گذاشته و در هر زمان که بخواهیم آن را برداشت. در واقع بیمار در هر زمانی که بخواهد می تواند این نوع پروتز ها را از دهان خود خارج کند. در پاسخ به این سوال می توان گفت هنگامی که پزشک مجبور باشد همه ی دندان های بیمار را بکشد می تواند از پروتز های متحرک برای جایگزینی دندان های از دست رفته استفاده کند.

پروتز متحرک چیست و چه تفاوتی با ایمپلنت دندان دارد؟

همان طور که می دانید یکی از روش های جایگزین کردن دندان های از دست رفته ایمپلنت دندان می باشد. در واقع ایمپلنت را می توان روشی برای کاشت دندان معرفی کرد که در فضای خالی بین دندان ها قرار می گیرد و هیچ گونه مشکلی برای دندان های مجاور ایجاد نخواهد کرد. اگر بخواهیم در رابطه با سوال پروتز متحرک چیست و تفاوت آن با ایمپلنت صحبت کنیم می توانیم بگوییم که، پروتز های متحرک در بالای لثه ها قرار گرفته و می تواند مشکلاتی را در حین غذا خوردن و یا صحبت کردن برای شما به وجود آورد.

همچنین برای تمیز کردن این نوع پروتز ها باید آن ها را از دهان خارج کرده و این کار را انجام دهید که همین موضوع می تواند حسی ناخوشایندی را برای شما به وجود آورد. همچنین پروتز های متحرک بعد از 7 تا 10 سال نیاز به تعویض دارند و می توانند هزینه ی بالایی را برای شما به همراه داشته باشند. تمام مشکلات بیان شده در ایمپلنت های دندانی که روشی نوین برای جایگزینی دندان های از دست رفته می باشد، حل شده است.

در ادامه بررسی سوال پروتز متحرک چیست و تفاوت آن با ایمپلنت دندان باید گفت: ایمپلنت های دندانی به عنوان یک جایگزین طبیعی دندان می توانند برای مدت زیادی کارایی لازم را برای شما داشته باشند. علاوه بر این ایمپلنت های دندانی به دلیل ثابت شدن در استخوان فک دچار هیچ گونه لق شدگی نمی شوند و به هنگام صحبت کردن و غذا خوردن هیچ گونه مشکلی برای شما به وجود نمی آورند.

در واقع با توجه به این که ایمپلنت ها به وسیله ی پیچ های مخصوص در استخوان فک قرار می گیرند می توان با خیالی آسوده از آن ها استفاده کرد بدون این که نگران جابجایی آن بود. البته ذکر این نکته هم ضروری است که گاهی به دلیل تحلیلی که در استخوان های فک به وجود می آید پزشک نمی تواند از روش ایمپلنت دندان برای جایگزینی دندان های از دست رفته استفاده کند و در چنین شرایطی استفاده از پروتزمتحرک می تواند گزینه ی مناسب تری باشد.

تعداد جلساتی که جهت آماده سازی و تحویل روکش های دندانی نیاز است به نوع روکش بستگی دارد.

مرحله اول:آماده سازی های اولیه

آماده سازی های اولیه که در تمامی انواع مشترک است، شامل آماده سازی دندان می باشد. البته ممکن است دندان نیاز به درمان های دیگر مانند درمان ریشه و ترمیم داشته باشد.

آماده سازی دندان ها پس از انجام درمان های اولیه انجام می شود و شامل تراش سطح جونده و دور تا دور دندان می باشد. میزان تراش دندان ها بسته به نوع روکشی که قرار است بر روی دندان ها قرار گیرد متفاوت خواهد بود.

پس از آماده سازی دندان، قالب گیری از دندان با کمک مواد مخصوص جهت انتقال به لابراتوار انجام می گیرد. علاوه بر قالب گیری از دندان مورد نظر، قالب فک مقابل نیز تهیه می شود. به این دلیل که تکنسین لابراتوار با برقراری رابطه ی فکین با هم، بتواند روکش را با نواحی تماس صحیح با دندان های مقابل بازسازی کند.

مرحله دوم:امتحان کردن زیر ساختار روکش

در این مرحله فریم و یا زیرساختار روکش بر روی دندان امتحان می شود. در روکش های فلزچینی این فریم فلزی است و در روکش های تمام سرامیکی، یکی از انواع سرامیک است. در این مرحله رنگ روکش نهایی با نظر خود فرد انتخاب شده و مجددا کار به لابراتوار ارسال می شود.

مرحله سوم: اضافه شدن لایه سرامیکی,

لایه ی سرامیکی در این مرحله بر روی فریم اضافه شده و روکش به طور کامل ساخته می شود و از نظر اندازه، فرم، رنگ و نواحی تماس با دندان های مجاور و مقابل بررسی و چک می گردد. پس از اعمال تغییرات احتمالی، مجددا کار جهت گلیز نهایی به لابراتوار فرستاده می شود.

مرحله چهارم: نصب روکش

در آخرین مرحله، روکش جهت گلیز نهایی در کوره قرار می گیرد، و نهایتا روکش با سمان (چسب) موقت و یا دائم بر روی دندان ها چسبانده می شود. البته در مورد بعضی از روکش های تمام سرامیک که ساختاری یکپارچه دارند (مونولیتیک) و همچنین در روکش های فلزی، مرحله دوم که چک فریم است، حذف می شود.

نحوه تراش دندان برای روکش به چه صورت است؟

قبل از آنکه روکش دندانی توسط لابراتوار ساخته شود نیاز است تا دندان آسیب دیده و تحت درمان آماده شود. آمادگی دندان برای روکش شامل تراش دندان می شود که طی مراحل مشخصی انجام می شود.

مرحله 1: بی حس کردن دندان

قبل از شروع فرآیند، متخصص ترمیمی و زیبایی باید هم دندان و هم بافت لثه‌ای که آن را احاطه کرده، بی حس کند. در صورتی که دندان از قبل تحت درمان ریشه قرار گرفته باشد، نیازی به بی حسی نخواهد بود. با این حال، متخصص ممکن است احساس کند که بیحس کردن لثه اطراف دندان همچنان ضروری است.

مرحله 2: آماده سازی (شکل دادن) دندان

الف) مقدار مشخصی از ساختار دندان باید تراش بخورد

از آنجا که روکش‌ها خودشان ضخامت مشخصی دارند، برای اینکه بتوان آن‌ها را روی دندان قرار داد باید دندان تراش بخورد در غیر این صورت امکان نصب پروتز وجود ندارد. تراش دندان برای روکش باید با دقت و مهارت زیادی انجام شود تا از آسیب به دندان‌های مجاور و دندانی که در حال تراش است جلوگیری شود.

متخصص ترمیمی و زیبایی دورتا دور تاج مورد نظر را تراش می دهد. میزان تراش دندان برای روکش دندان ها بین یک و نیم تا دو میلیمتر خواهد بود. این میزان تراش برای نصب روکش های سرامیکی و فلز–سرامیکی است. برای روکش های طلا میزان تراش کمتر است.

ب) تراش دندان برای روکش باید شکل مناسبی به دندان بدهد

علاوه بر کاهش اندازه کلی تاج دندان، دندانپزشک باید آن را طوری تراش دهد که به طور کلی شکل مخروطی داشته باشد. دلیل این شکل‌دهی آن است که بتوان روکش را به راحتی روی دندان تراش خورده قرار داده و از حفظ و پایداری آن اطمینان حاصل کرد.

(نکته: هیچ روکشی به تنهایی توسط سمان ثابت نمی‌شود. زیرا هیچ سمانی آنقدر قوی نیست که به تنهایی به ثبات روکش کمک کند. در عوض، شکل دندانی که (روکش) روی آن قرار می‌گیرد، نقش مهمی در ایجاد ثبات و حفظ نهایی روکش خواهد داشت. بنابراین تراش دندان برای روکش توسط دندانپزشک، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.)

علت درد دندان تراش خورده برای روکش چیست؟

همانطور که می‌دانید، جهت نصب روکش لازم است دندان تراشیده شده و مدتی به همین حالت باقی بماند تا روکش دندان آماده شود؛ ممکن است بسیاری از بیماران در این مدت دچار دندان درد شده و همین مسئله سبب نگرانی آن‌ها شود. از این رو بهتر است با دلایلی که سبب درد دندان تراش خورده برای روکش می‌شود آشنا شوید.

هنگامی که دندانپزشک متخصص جهت آماده‌سازی دندان برای نصب روکش، اقدام به تراشیدن دندان می‌کند، لازم است دقت و ظرافت خاصی را در این زمینه به خرج دهد؛ در طول تراشیدن دندان، ضخامت زیادی از مینای دندان برداشته شده و در نتیجه لایه‌ محافظتی از روی عاج دندان برداشته می‌شود. در واقع با تراشیدن مینای دندان که از عصب‌های دندان در برابر محرک‌های محیطی حفاظت می‌کرد، دندان حساس شده و بیمار احساس درد می‌کند.

طول دوره درمان روکش چه مدت طول می کشد ؟

جدای از درمان های اولیه ی احتمالی مورد نیاز ( جراحی افزایش طول تاج، درمان ریشه، بیلداپ دندان و پست و کور ) جهت آماده شدن دندان برای روکش، حدودا 3 الی 4 هفته برای مراحل ساخت روکش زمان لازم است. این زمان به منظور چک کردن هر مرحله از ساخت روکش در داخل دهان است تا کار نهایی از نظر فرم و رنگ، طبیعی و زیبا و از نظر تطابق با دندان، دقیق و کاملا منطبق بر ساختار دندان زیرین باشد.

به این ترتیب علاوه بر عملکرد و زیبایی مناسب، از ایجاد پوسیدگی ثانویه زیر روکش که از مشکلات شایع روکش های دندان است، جلوگیری بعمل می آید. البته در مورد روکش های تمام سرامیک مونولیتیک و همچنین در روکش های فلزی این مدت زمان کاهش خواهد یافت.

 کدام یک از انواع روکش برای دندان شما مناسب تر است ؟

هر کدام از انواع روکش های ذکر شده، محاسن و معایب خود را دارند. انتخاب مناسب از بین روکش های مختلف بستگی به دو فاکتور اساسی دارد. “استحکام” و “زیبایی”  دو عاملی هستند که در انتخاب روکش مناسب از اهمیت بسیاری برخوردارند. البته ارزیابی اولویت هر کدام از این دو عامل نسبت به دیگری است که طرح درمان نهایی را مشخص می کند.

به عنوان مثال در دندان های خلفی (عقبی) اولویت با روکش هایی است که از استحکام بالاتری برخوردارند مانند روکش های فلزی و یا فلزسرامیک و یا انواعی از روکش های تمام سرامیک که استحکام بالایی دارند، در صورتی که در دندان های قدامی (جلویی) روکش های زیباتر هستند که ارجحیت دارند مانند روکش های تمام سرامیک.

 آیا تمام دندان هایی که درمان ریشه (روت کانال تراپی) می شوند، الزاما نیاز به روکش دارند ؟

متاسفانه این تصور اشتباه وجود دارد که اگر دندانی تحت درمان ریشه قرار گرفت برای جلوگیری از شکست دندان حتما باید روکش روی آن قرار گیرد. در صورتی که بسیاری از اوقات دندان های درمان ریشه شده، بافت دندانی کافی جهت انجام بیلداپ دندانی را دارا هستند.

این برداشت نادرست از آنجا بوجود آمده است که این دندان ها متاسفانه پس از انجام درمان روت کانال، ترمیم می شوند. در صورتی که درمان صحیحی که باید انجام پذیرد تا مانع شکست آن ها و در عین حال حفظ بافت باقیمانده دندانی شود، “بیلداپ” است و نه ترمیم.

بیلداپ دندان ها می تواند با کامپوزیت و یا آمالگام انجام شود و در آن به منظور جلوگیری از شکست، دیواره های ضعیف دندانی پوشش داده می شود. در واقع بیلداپ ها با درنظر گرفتن اصول بیومکانیک جهت مقاومت بافت دندانی بافیمانده در برابر نیروهای فشاری و جانبی وارده بر دندان انجام می شوند. با این که انجام بیلداپ دندانی در یک جلسه طولانی انجام شده و برای دندانپزشک و بیمار خسته کننده است، اما باعث می شود تمامی بافت باقیمانده دندان حفظ و نگهداری شود.

درعین حال برخلاف روکش ها، دید و دسترسی به دندان بیلداپ شده چه از نظر کلینیکی و چه از نظر رادیوگرافی در چکاپ های دوره ای وجود خواهد داشت و در صورت مشاهده کوچکترین مشکلی، می توان آن را تشخیص داده و برطرف نمود. بیلداپ دندانی درمانی است که در صورت انجام با مهارت آن و رعایت فرد می تواند ماندگاری کاملا قابل قبولی داشته باشد.

طول عمر روکش دندان چقدر است؟

به طور کلی طول عمر و دوام روکش‌ها بالای 10 سال است. اما بسته به برخی شرایط این عدد می‌تواند بیشتر و یا حتی کمتر شود.

چه عواملی موجب شکستن روکش دندان می شوند؟

به طور کلی شکستن روکش دندان دو علت اصلی دارد. علت اول، لابراتواری است. به این صورت که اگر یک سری نکاتِ تخصصی در مراحل ساخت تاج (در لابراتوار) به خوبی رعایت نشود، بعدها باعث پریدگی یا آسیب به تاج می‌شود.

علت دوم عدم مراقبت درست از جانب بیمار است. چنانچه شخص به نکات و توصیه‌ها توجه نداشته باشد و به عنوان مثال خوراکی یا اشیاء سفت و سخت گاز بزند، ممکن است منجر به شکستن روکش دندان شود.

روکش ها می توانند به انواع زیر ساخته شوند:

روکش‌هایی که فقط از فلز ساخته می شوند (روکش های فلزی):

برای ساختن این روکش‌ها از آلیاژی استفاده می‌شود که در آن از  طلا، پلاتینیوم یا آلیاژی فلزی مثل کبالت–کروم و نیکل–کروم استفاده شده است.

 شاید مشکل اصلی این روکش‌ها را بتوان رنگ فلزی و تیره آن‌ها در نظر گرفت.

روکش‌های فلزی می توانند انتخاب خوبی برای دندان‌های خلفی (عقبی) که کمتر در معرض دید هستند، باشند. همچنین از آنجا که این روکش ها تنها از فلز ساخته شده اند، در مقایسه با روکش های فلز سرامیک (PFM)  نیاز به تراش کمتری از بافت دندان هست.

روکش‌هایی که فقط از سرامیک ساخته می شوند (روکش های تمام سرامیک)

روکش های تمام سرامیک همان طور که از نامشان مشخص است، کل ساختارشان از سرامیک تشکیل شده است. روکش های تمام سرامیک از نظر زیبایی نسبت به دیگر انواع روکش شفاف تر و طبیعی تر هستند. هرچند این روکش ها انواع مختلف داشته و میزان زنده بودن رنگ در انواع مختلف آن ها، متفاوت است. اما به طور کلی انتخاب بسیار مناسبی جهت روکش کردن دندان های قدامی (جلویی) هستند. از نظر استحکام این نوع از روکش ها نسبت به انواع دیگر از استحکام کمتری برخوردارند، در نتیجه با در نظر گرفتن اولویت های درمانی باید انتخاب شوند.

روکش هایی که از ترکیب فلز و سرامیک ساخته می شوند (روکش های فلزسرامیک)

روکش های فلز سرامیک ( (Porcelain Fused to Metalیا به اختصار PFM از حدود سال 1950 در دندانپزشکی به کار می روند. این نوع از روکش ها سال ها به عنوان استاندارد طلایی جهت بازسازی دندان ها محسوب می شدند.

این روکش ها فریم یا زیرساختاری فلزی دارند که لایه ای از سرامیک یا چینی روی آن را می پوشاند. بر خلاف روکش‌های فلزی،‌ این روکش‌ها به دلیل وجود لایه ی سرامیکی می‌توانند با رنگ دندان مورد نظر هماهنگ شوند. هرچند، بخش چینی این روکش‌ها شکننده‌تر است و ممکن است دچار پریدگی و شکست شود.

گاهی اوقات فریم فلزی موجود در زیر سطح سرامیکی به صورت خطی تیره درست در لبه ی روکش دیده می شود و زیبایی این روکش را تحت تاثیر قرار می دهد. برای پرهیز از این مسئله دندانپزشک لبه ی روکش را به میزان بسیار کمی زیر خط لثه می برد. اما اگر لثه ی فرد دچار تحلیل شود، این خط سیاه رنگ نمایان شده و زیبایی لبخند را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

هر چند در دهه های اخیر، از عمومیت روکش های PFM کاسته شده و انواع مدرن تر و زیباتر روکش ها  مانند انواع تمام سرامیک ها جایگزین آن ها شده اند، اما این روکش‌‌ها همچنان می‌توانند انتخاب بسیار خوبی برای  دندان‌های خلفی (عقبی) و  بریج‌های دندانی باشند که به فلز برای دوام بیشتر نیاز دارند.

بهترین روکش دندان برای شما چه نوع روکشی است؟

اینکه بهترین روکش دندان برای شخص شما چه باشد به عواملی از جمله موارد زیر بستگی دارد:

• موقعیت دندان (خلف یا قدام)
• تعداد دندان های آسیب دیده و نیازمند روکش
• ترجیح شما
• نظر دندانپزشک ترمیمی و زیبایی

بهترین روکش دندان برای دندان‌های قدامی و خلفی چیست؟

از آنجایی که روکش‌های طلا (فلزی) قوی‌ترین و کم تهاجم‌ترین روکش ها هستند، به عنوان بهترین روکش دندان، برای دندان‌های خلفی در نظر گرفته می‌شوند. روکش‌های طلا همانطور که اشاره شد، دوام و ماندگاری طولانی تری نسبت به سایر روکش‌ها دارند، به این دلیل که هم از استحکام مناسب جهت مقابله با نیروهای اکلوزال برخوردارند و هم بیشترین تطابق را با بافت دندانی دارند که سبب محافظت دندان زیر روکش در برابر پوسیدگی می شود.

در دندانپزشکی، روکش‌ها آخرین چاره و راه‌حل برای نجات دندان‌های آسیب دیده هستند. آن‌ها در واقع واپسین درمانی هستند که می‌توانیم برای حفظ و نگهداری تاج دندان‌ها انجام دهیم. اگر دندان‌ها به قدری آسیب دیده باشند که نتوان با روش‌های معمولی ترمیم ،آن ها را احیا کرد، دست روی آخرین گزینه درمانی، یعنی روکش دندان می‌گذاریم. چیزی که در این صفحه می‌خوانید توضیحات کاملی درباره این روش ترمیمی است.

عواقب به تعویق انداختن روکش یا درمان های جایگزین آن چیست؟

اگر دندانپزشک به شما توصیه کرده باشد دندان شما روکش شود، ولی از انجام آن خودداری کنید ممکن است با عواقب ناخوشایندی مواجه شوید. برای مثال اگر به شما گفته شده پس از درمان ریشه باید روکش کنید ولی نه به فکر روکش باشید نه روش های جایگزینش، شما درد و حساسیت دندان را تجربه خواهید کرد. احتمالا نمی توانید درست غذا بجوید و باید زمان بیشتری را برای رسیدگی به بهداشت دهان و دندان اختصاص دهید. در نهایت دندان شما ضعیف شده و حتی ممکن است از بین برود.

روکش دندان چیست؟

روکش دندانپزشکی یا (Dental Crown) نوعی پروتز دندانی است که جایگزین تاج دندان واقعی اما آسیب دیده ما می‌شود. این پروتزها به صورت اختصاصی برای هر شخص طراحی و ساخته می‌شوند و می‌توانند نه تنها از دندان مراقبت کنند بلکه در زیباسازی طرح لبخند نیز موثر هستند.

یک نکته بسیار مهم درباره روکش های دندانی

متاسفانه در میان بسیاری از افراد به اشتباه جا افتاده که بعد از درمان ریشه دندان، حتما تاجِ دندانِ آسیب دیده را باید با روکش ترمیم یا محافظت کرد. اما آن‌ها به این نکته توجه نمی‌کنند یا اطلاع ندارند که روکش دندان هرچند یک روش ترمیمی قابل قبول و بسیار رایج است، اما یک درمان نسبتا تهاجمی است.

به این معنی که برای نصب هر واحد روکش، دندانپزشک مجبور است مقدار زیادی از نسج دندان (دور تا دور تاج) را حتی اگر سالم باشد، تراش دهد تا بتواند سطح مناسبی برای اتصال روکش ایجاد کند. این درحالی است که هیچ چیزی جای نسج دندان واقعی ما را نمی گیرد و بهتر است تا آنجا که ممکن است آن را حفظ کنیم. و خوشبختانه روش های محافظه کارانه ای مانند بیلداپ دندان، لمینت سرامیکی و کامپوزیت ونیر وجود دارد که در آن بدون آسیب زدن به دندان یا تراشیدن بیش از حد آن، دندان درمان ریشه شده را کاملا بازسازی و احیا می‌ کنند.

به همین دلیل بهتر است قبل از اقدام برای نصب روکش، ابتدا طرح درمان های محافظه کارانه تری در نظر گرفته شود. به عنوان مثال اگر هدف از درمان به جز ترمیم، زیبایی طرح لبخند است، می توان درمان های لمینت سرامیکی، کامپوزیت ونیر و ترمیم های کامپوزیتی را انتخاب کرد. و اگر صرفاً یک ترمیم اساسی و محافظه کارانه مورد نیاز است بیلداپ های دندانی مد نظر قرار گیرد. در صورت از دست رفتن زیاد بافت دندان و عدم امکان بکارگیری هر کدام از این درمان ها، آن گاه روکش کردن دندان انتخابی ناگزیر و نهایی باشد.

بنابراین دقیقا چه زمانی به روکش دندان نیاز داریم؟

با این تفاسیر روکش کردن دندان ها به عنوان آخرین راه حل برای نگهداری دندان هاست یعنی در مواقعی که از هیچ کدام از درمان های محافظه کارانه تر به دلیل از دست رفتن زیاد بافت دندانی نمی توان استفاده کرد. برخی از این موقعیت ها که تنها راه ترمیم دندان روکش است عبارتند از:

شکستگی های وسیع دندانی

زمانی که حجم عمده ای از دندان یا دندان ها در اثر شکستگی های وسیع از دست رفته است، برای بازسازی دندان می توان از روکش استفاده کرد. البته باید دقت شود در بسیاری از موارد شکستگی ها، با کمک ترمیم های کامپوزیتی و یا بیلداپ های کامپوزیتی قابل بازسازی است و نیازی به تراش دندان ها و از بین بردن بافت باقی مانده دندان به منظور قرار دادن روکش نیست.

پوسیدگی های گسترده و عمیق

گاهی در دندان هایی که به دلیل پوسیدگی های  بسیار جدی و وسیع، بافت بسیار اندکی از آن ها باقی مانده، انتخابی جز روکش کردن دندان نداریم.البته در بسیاری موارد این دندان ها نیازمند درمان ریشه، پست و کور و جراحی افزایش طول تاج هستند و در مرحله ی آخر برای حفظ دندان، روکش بر روی آن ها قرار داده می شود.

ایمپلنت های دندانی

روکش های ایمپلنت جزئی از درمان های ایمپلنت بوده و چند ماه پس از جراحی ایمپلنت بر روی فیکسچر ایمپلنت قرار داده می شود.

بریج های دندانی

زمانی که فرد یک دندان و یا چند دندان را از دست داده و به هر دلیل قادر به استفاده از ایمپلنت نیست، و در عین حال دندان های دو طرف ناحیه بی دندانی دچار آسیب و تخریب هستند ( وجود پوسیدگی ها و یا پرکردگی های قدیمی) می توان از بریج های دندانی استفاده کرد.

بریج های دندانی در واقع روکش های به هم پیوسته هستند که با اتصال دندان های دو طرف ناحیه بی دندانی، فضای بی دندانی را پر می کنند.